รายได้หดหาย สอนลูกเรื่องเงินอย่างไร ให้พร้อมรับความเปลี่ยนแปลง

ในช่วงที่เศรษฐกิจไม่แน่นอน หลายครอบครัวต้องเผชิญกับภาวะรายได้ลดลง ไม่ว่าจะเกิดจากสถานการณ์ทางธุรกิจ ภาวะเศรษฐกิจชะลอตัว หรือการเปลี่ยนแปลงในหน้าที่การงาน ซึ่งแม้จะเป็นเรื่องยากสำหรับผู้ใหญ่ แต่สิ่งที่อาจยากกว่านั้น คือ การสอนลูกเรื่องเงิน หรือรับมือกับลูกในช่วงเวลาที่ครอบครัวต้องปรับตัวทางการเงิน เพราะหากไม่มีการพูดคุยกันให้แน่ชัด หรือไม่สามารถสอนลูกเรื่องเงินในช่วงเวลาที่ยากลำบากของที่บ้านได้ก็อาจเกิดปัญหาใหญ่

ทั้งนี้การสอนลูกเรื่องเงิน ไม่ได้หมายถึงการพูดถึงจำนวนเงินที่มีอยู่ในขณะนี้เท่านั้น แต่คือการปลูกฝังทัศนคติทางการเงินที่ถูกต้อง เช่น สอนลูกเรื่องเงินให้รู้จักใช้จ่ายอย่างพอดี การแยกแยะระหว่าง “ความต้องการ” และ “ความจำเป็น” รวมถึงการสร้างความเข้าใจว่าเงินไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อใช้ แต่ยังเป็นเครื่องมือในการวางแผนชีวิต และสร้างความมั่นคงในอนาคต การให้ลูกได้มีส่วนร่วมในการรับรู้สถานการณ์รายได้ของครอบครัวในรูปแบบที่เหมาะสม จึงช่วยให้เด็กเรียนรู้การปรับตัว เข้าใจความจริงของชีวิต และเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่รู้จักใช้เงินอย่างมีวินัย

ดังนั้นในบทความนี้ FINN จะพาทุกคนไปสำรวจแนวทางการสอนลูกเรื่องเงิน เมื่อครอบครัวกำลังเผชิญกับภาวะรายได้ลดลง ว่าควรพูดคุยกับลูกอย่างไรให้เข้าใจ ปรับพฤติกรรมการใช้จ่ายในบ้านแบบไหนให้เหมาะสม และสอนลูกเรื่องเงินสร้างทักษะทางการเงินให้ลูกเรียนรู้จากสถานการณ์จริง เพื่อให้พวกเขาเติบโตเป็นคนรุ่นใหม่ที่พร้อมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจได้อย่างมั่นใจ และมีวินัยทางการเงินติดตัว

การสอนลูกเรื่องเงินสำคัญอย่างไร ?

การสอนลูกเรื่องเงินถือเป็นรากฐานสำคัญในการปลูกฝังทักษะชีวิต และความรับผิดชอบทางการเงินตั้งแต่วัยเด็ก เพราะช่วยให้เด็กรู้จักคุณค่าของเงิน เข้าใจหลักการใช้จ่ายอย่างมีเหตุผล และตระหนักว่าเงินไม่ได้เกิดขึ้นง่าย ๆ แต่ต้องมาจากความพยายาม และการทำงาน การสอนลูกเรื่องเงินตั้งแต่เล็ก จะช่วยสร้างทัศนคติที่ดีต่อการออม การวางแผน และการตัดสินใจทางการเงินในอนาคต

นอกจากนี้การสอนลูกเรื่องเงิน ยังช่วยให้เด็กสามารถแยกแยะได้ระหว่าง “ความต้องการ” (Want) และ “ความจำเป็น” (Need) ซึ่งเป็นทักษะสำคัญในการใช้ชีวิตในยุคที่สังคมบริโภคนิยมเข้มข้น เด็กที่เข้าใจคุณค่าของเงินจะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่รู้จักควบคุมตนเอง มีความอดทน และรู้จักวางแผนเพื่อเป้าหมายระยะยาว อีกทั้งยังช่วยลดโอกาสในการ ใช้เงินเกินตัว หรือสร้างหนี้โดยไม่จำเป็นเมื่อเข้าสู่วัยทำงาน

กล่าวได้ว่าการสอนลูกเรื่องเงินตั้งแต่วันนี้ ไม่เพียงแต่ช่วยให้พวกเขาพร้อมรับมือกับภาวะเศรษฐกิจที่เปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา แต่ยังเป็นการมอบ “ทักษะชีวิต” ที่ติดตัวไปตลอดชีวิตเลยนั่นเอง

รายได้ของที่บ้านลดลง ควรบอกลูกไหม ?

เมื่อครอบครัวเผชิญกับภาวะรายได้ลดลง พ่อแม่หลายคนมักลังเลว่าจะควรบอกลูกหรือไม่ เพราะเกรงว่าลูกจะกังวล หรือรู้สึกไม่มั่นคงทางอารมณ์ อย่างไรก็ตามจากมุมมองด้านการ สอนลูกเรื่องเงิน การเปิดใจพูดคุยอย่างเหมาะสมถือเป็นสิ่งที่ควรทำ เนื่องจากช่วยให้เด็กเข้าใจสถานการณ์จริงของครอบครัว เรียนรู้คุณค่าของเงิน และฝึกปรับตัวให้เหมาะสมกับสภาพความเป็นอยู่

สิ่งสำคัญ คือ “วิธีการสื่อสารในสอนลูกเรื่องเงิน” พ่อแม่ไม่จำเป็นต้องบอกรายละเอียดเชิงลึก เช่น จำนวนรายได้ที่ลดลง หรือหนี้สิน แต่ควรอธิบายด้วยภาษาที่เหมาะสมกับวัยของลูก เช่น “ช่วงนี้เราต้องประหยัดขึ้นหน่อย เพราะอยากเก็บเงินไว้ใช้ในสิ่งจำเป็น” การพูดเช่นนี้ช่วยให้ลูกเข้าใจสถานการณ์โดยไม่รู้สึกเครียด พร้อมเรียนรู้การบริหารเงินอย่างมีเหตุผลมากขึ้น

นอกจากนี้การสอนลูกเรื่องเงินผ่านสถานการณ์จริงเช่นนี้ ยังถือเป็นโอกาสในการปลูกฝังนิสัยการออม การรู้จักเลือกใช้จ่าย และการรับผิดชอบร่วมกันในครอบครัว ซึ่งจะกลายเป็นบทเรียนทางการเงินที่มีค่ามากกว่าการสอนในห้องเรียน และช่วยให้ลูกเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่สามารถรับมือกับความเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจได้อย่างมีสติ และมั่นคงในอนาคต

ข้อดีของการบอกสถานการณ์การเงินของที่บ้าน และการสอนลูกเรื่องเงิน

การเปิดใจพูดคุยเรื่องสถานการณ์การเงินของครอบครัวกับลูก ไม่ได้เป็นเรื่องที่ควรหลีกเลี่ยงเสมอไป เพราะหากสื่อสารอย่างเหมาะสม การสอนลูกเรื่องเงินในสถานการณ์เช่นนี้จะช่วยเสริมสร้างทัศนคติทางการเงินที่ดี และสร้างความรับผิดชอบให้กับเด็กได้ตั้งแต่ยังเล็ก ซึ่งการสอนลูกเรื่องเงิน ในช่วงที่ครอบครัวมีการเปลี่ยนแปลงทางรายได้ มีข้อดีดังนี้

• สอนลูกเรื่องเงินช่วยให้ลูกเข้าใจคุณค่าของเงินมากขึ้น : เมื่อลูกทราบว่าครอบครัวมีรายได้ลดลง หรืออยู่ในช่วงต้องประหยัด จะทำให้เขาเรียนรู้ว่าเงินเป็นทรัพยากรที่มีจำกัด และต้องใช้ด้วยความรอบคอบ
• สอนลูกเรื่องเงินช่วยปลูกฝังนิสัยการใช้จ่ายอย่างมีเหตุผล : การอธิบายสถานการณ์ให้ลูกเข้าใจ ช่วยให้เขารู้จักแยกแยะระหว่างสิ่งที่ “จำเป็น” และ “อยากได้” ลดโอกาสในการใช้เงินเกินตัวตั้งแต่วัยเด็ก
• สอนลูกเรื่องเงินช่วยสร้างความรับผิดชอบทางการเงิน : เมื่อลูกรู้ว่าทุกคนในบ้านต้องร่วมมือกันจัดการรายจ่าย จะช่วยให้เกิดความรับผิดชอบ และรู้จักวางแผนการใช้เงินของตนเอง
• สอนลูกเรื่องเงินเป็นโอกาสในการสอนการออม และวางแผนการเงิน : สถานการณ์รายได้ที่เปลี่ยนไปสามารถใช้เป็นจุดเริ่มต้นในการสอนเรื่องการออม การตั้งเป้าหมายทางการเงิน และการจัดลำดับความสำคัญของค่าใช้จ่าย
• สอนลูกเรื่องเงินช่วยสร้างความเข้าใจ และลดความเครียดในครอบครัว : เมื่อพ่อแม่เปิดใจพูดคุยกับลูกอย่างตรงไปตรงมา เด็กจะไม่รู้สึกสับสน หรือวิตกกังวล และสามารถเข้าใจเหตุผลของการปรับพฤติกรรมการใช้จ่ายภายในบ้านได้ดียิ่งขึ้น

กล่าวคือการสอนลูกเรื่องเงิน ควบคู่กับการเปิดเผยสถานการณ์ทางการเงินของครอบครัวอย่างเหมาะสม จะช่วยให้ลูกมีภูมิคุ้มกันทางการเงิน เข้าใจโลกความจริง และเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจได้อย่างมีสติ และมั่นคงในอนาคต

วิธีสอนลูกเรื่องเงินเมื่อรายได้ของที่บ้านลดลง

• สอนลูกเรื่องเงินด้วยการพูดคุยอย่างเปิดใจ และตรงไปตรงมา : อธิบายให้ลูกเข้าใจว่าสถานการณ์ทางการเงินของบ้านเปลี่ยนไป โดยใช้ถ้อยคำที่เหมาะสมกับวัย เช่น “ช่วงนี้เราต้องประหยัดหน่อย เพื่อจะได้มีเงินใช้ในสิ่งที่จำเป็น” วิธีนี้จะช่วยให้ลูกเรียนรู้การยอมรับความเปลี่ยนแปลงอย่างมีเหตุผล
• สอนลูกเรื่องเงินด้วยการชวนลูกมีส่วนร่วมในการวางแผนการเงินในบ้าน : ให้ลูกมีส่วนร่วมในการตัดสินใจเล็ก ๆ เช่น เลือกของใช้จำเป็น หรือช่วยเปรียบเทียบราคาสินค้า สิ่งนี้จะปลูกฝังความรับผิดชอบ และทักษะการบริหารเงินตั้งแต่เล็ก
• สอนลูกเรื่องเงินด้วยการสอนให้ลูกเห็นคุณค่าของการออม : แม้รายได้จะลดลง แต่ควรให้ลูกเรียนรู้ว่าการออมยังสำคัญ เช่น ให้เขาเก็บเงินส่วนเล็ก ๆ เป็นเงินออมจากค่าขนม เพื่อสร้างวินัยทางการเงินอย่างต่อเนื่อง
• สอนลูกเรื่องเงินด้วยการเป็นแบบอย่างในการใช้เงินอย่างมีสติ : เด็กจะเรียนรู้จากการกระทำของพ่อแม่มากกว่าคำพูด การที่ผู้ใหญ่ควบคุมค่าใช้จ่าย และหลีกเลี่ยงความฟุ่มเฟือย จะเป็นตัวอย่างที่ดีให้ลูกเห็นคุณค่าของการใช้เงินอย่างมีเหตุผล
• สอนลูกเรื่องเงินด้วยการเน้นแนวคิดเรื่อง “ความสุขไม่จำเป็นต้องใช้เงินมาก” : ชวนลูกทำกิจกรรมที่สร้างความสุขโดยไม่ต้องใช้เงิน เช่น ทำอาหารด้วยกัน อ่านหนังสือ หรือปลูกต้นไม้ในบ้าน เพื่อให้เข้าใจว่าความสุขไม่ได้ขึ้นอยู่กับการใช้จ่ายเสมอไป
• สอนลูกเรื่องเงินด้วยการใช้สถานการณ์จริงเป็นบทเรียนชีวิต : ชี้ให้ลูกเห็นว่าวิกฤตครั้งนี้เป็นโอกาสในการเรียนรู้ เช่น การวางแผนรับมือ การแก้ปัญหา และการปรับตัว ซึ่งเป็นทักษะสำคัญสำหรับอนาคต

เพียงเท่านี้ก็จะสอนให้ลูกสามารถค่อย ๆ รับมือกับการที่สถานการณ์ทางการเงินของที่บ้านเปลี่ยนแปลงไปได้ ทั้งนี้สำหรับคุรพ่อคุณแม่ท่านไหน ที่มีบิลฉุกเฉินต้องจ่าย ยังไม่สามารถรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของรายได้อย่างกระทันหันได้ ก็สามารถเบิกเงินเดือนล่วงหน้าของตัวเอง กับ FINN มาใช้ https://go.finn-app.com/finnis0424  ไม่ต้องเป็นหนี้ใคร ไม่กระทบต่อสุขภาพทางการเงิน